GIẢI ĐÁP THẮC MẮC

HỎI ?

Thưa cha

Ngày 10/1, Trung tâm Y tế Đại học Maryland đã thông báo ông David Bennett, 57 tuổi người Mỹ, đã trở thành bệnh nhân được ghép tim lợn biến đổi gen đầu tiên trên thế giới. Vậy Giáo Hội nghĩ như tế nào về việc ghép tim lơn cho người?

TRẢ LỜI :

Tuy Giáo Hội chưa đưa ra một giáo huấn rõ ràng về vấn đề ghép nội tạng của động vật cho người, nhưng qua sự kiện ông David Bennett được ghép tim lợn, Cha Phêrô Trần Mạnh Hùng, STD đã đưa ra một số nhận định của một số nhà thần học, và đạo đức sinh học như sau:

Andrea Vicini, S.J., một bác sĩ và đồng thời cũng là nhà thần học của Dòng Tên tại Đại học Boston cho biết: “Đối với tôi, có vẻ như đội ngũ y tế đã rất cẩn thận trong việc giải quyết các mối quan tâm liên quan đến tính luân lý, xét từ quan điểm đạo đức y tế.” Và nhóm bác sĩ phẫu thuật tại bệnh viện Maryland dường như đã giải quyết đúng đắn các vấn đề đạo đức khác, “thông báo cho bệnh nhân và không đưa ra những lời hứa hão huyền về… kết quả mong đợi”. Linh mục Andrea Vicini, S.J nói thêm rằng: ngay cả điều trị thử nghiệm cũng phải mang lại khả năng thành công cao. Trong trường hợp này, việc chỉnh sửa gen của lợn hiến tặng đã tạo ra khả năng có kết quả tốt hơn so với những nỗ lực cấy ghép cơ quan nội tạng của động vật cho con người trước đó, vì nó làm giảm nguy cơ người nhận từ chối nội tạng của vật hiến.

Nhưng phương pháp cấy ghép mới này thực sự đã đặt ra các câu hỏi về bản sắc con người, sự quan tâm đến sự sáng tạo, công bằng xã hội và rủi ro cộng đồng, ngay cả khi nó có vẻ phù hợp với các tiêu chuẩn liên quan đến các nguyên tắc đạo đức về y khoa và cũng phù hợp với giáo huấn Giáo hội Công giáo về việc cấy và ghép nội tạng từ bài phát biểu của Giáo hoàng Piô XII vào năm 1956.

Cô Therese Lysaught, một nhà đạo đức sinh học tại Đại học Loyola Chicago (Hoa Kỳ) và là thành viên của Học viện Giáo hoàng về Sự sống, nhận xét rằng: Đức Giáo hoàng Piô XII, khi đó đang nói chuyện với một nhóm các bác sĩ Ý chuyên về cấy ghép giác mạc, coi việc cấy ghép nội tạng của động vật cho con người là “hoàn toàn hợp pháp về mặt đạo đức” miễn là ba tiêu chí được thỏa mãn: một là can thiệp y tế có khả năng thành công, hai là nó sẽ không gây ra bất kỳ sự thiếu hụt hay rủi ro nào cho bệnh nhân— “hai tiêu chí rất chuẩn về y đức” — và ba là “nó sẽ không ảnh hưởng đến danh tính của người nhận.”

Giáo huấn của Đức Giáo hoàng Piô XII đã được Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II khẳng định và mở rộng trong một bài diễn văn trước Đại hội Quốc tế lần thứ 18 của Hiệp hội Cấy ghép vào năm 2000.

Bất kỳ hình thức cấy ghép cơ quan nội tạng nào từ động vật sang người có thể sẽ không nhận được sự tán thành hay nhận được sự đồng thuận dưới cái nhìn của một số chuyên gia và giới học giả, nhưng các quy trình cụ thể, như sử dụng van tim lợn trên bệnh nhân người, đã trở nên phổ biến trong y học tại Hoa Kỳ và một số quốc gia khác trên toàn thế giới. Linh mục Anthony Egan, SJ, một nhà đạo đức học tại Học viện Dòng Tên ở Nam Phi và tại Đại học Witwatersrand, ở Johannesburg, khi đánh giá bước đột phá mới nhất này đã cho biết: “Chúng ta phải hết sức thận trọng và không để cho những nỗi lo âu quá thái về một viễn tưởng không tốt đẹp có thể xảy ranhư một loại rùng rợn… giống như một cái gì đó trong một câu chuyện kinh dị khoa học viễn tưởng”.

Cha Egan cho biết, phản ứng kinh dị đó, có lẽ không khác gì phản ứng ban đầu đối với cuộc phẫu thuật đột phá xảy ra ở quê hương Nam Phi của cha, khi Christiaan Barnard thực hiện ca ghép tim đầu tiên từ người sang người vào năm 1967. Giờ đây, nhiều thập kỷ sau, “chúng ta” đã chuyển từ một tâm thức mà ý tưởng cấy ghép tim thoạt tiên nghe nói đến thì thật là khủng khiếp – ‘giống như mô hình của bác sĩ Frankenstein’ – sang một cái nhìn mà việc cấy ghép tim là bình thường. Cha Egan hy vọng rằng một quá trình chấp nhận tương tự sẽ xảy ra, nếu việc cấy ghép cơ quan nội tạng từ động vật sang người trở nên thường xuyên hơn.

Theo cha Egan, nhân loại cuối cùng sẽ vượt qua nỗi sợ hãi về “ô nhiễm gen” và thậm chí có thể hiểu được sự khác biệt tương đối nhỏ về mặt di truyền giữa mô lợn và mô người. Cha Egan vẫn tự tin rằng thao tác di truyền mà các bác sĩ Maryland mô tả, ít nhất là cho đến thời điểm hiện tại, không có trở ngại nào cả xét về mặt đạo đức. “Chúng ta không tạo ra “chimera”,một sự kết hợp phôi thai giữa người và động vật, mà chỉ đơn thuần “tinh chỉnh” bộ gen của động vật hiến tặng để làm cho cơ quan được cấy ghép tương thích hơn với bệnh nhân là người.”

Ngoài ra việc ghép tạng động vật cho người còn đặt ra câu hỏi hóc búa liên quan đến tôn giáo. Đó là  phải làm gì với những người không thể nhận tạng động vật vì tín ngưỡng tôn giáo của họ. Các nhà khoa học đã chọn lợn vì nội tạng của chúng có kích thước tương tự như con người, cũng vì lợn là loài động vật tương đối dễ nuôi và sinh sản. Nhưng sự lựa chọn như vậy ảnh hưởng như thế nào đến một bệnh nhân Do Thái hoặc Hồi giáo, vì tôn giáo của họ có những quy định nghiêm ngặt đối với loài lợn.

Tiến sĩ Friedman ở Ủy ban Tư vấn Đạo đức và Luân lý của Bộ Y tế Anh cho biết, mặc dù luật pháp Do Thái nghiêm cấm người Do Thái nuôi và ăn thịt lợn, nhưng việc nhận ghép tim lợn “không vi phạm điều luật ăn kiêng nào của người Do Thái”. Friedman cũng nói rằng vì mối quan tâm hàng đầu của Do Thái giáo là bảo vệ cuộc sống của con người, bệnh nhân Do Thái cũng sẽ chấp thuận ghép tạng động vật nếu được mang lại cơ hội sống cao nhất và chất lượng cuộc sống trong tương lai.

Đạo Hồi (Islam) cũng có giới hạn, cho phép sử dụng nguyên liệu động vật nếu nó cứu được mạng sống cho con người. Ủy ban Giáo luật Ai Cập (Dar al-Ifta) cho biết trong một sắc lệnh Hồi giáo rằng cho phép sử dụng van tim lợn có “nỗi lo lắng về tính mạng của bệnh nhân, mất một trong các cơ quan, bệnh tình nặng thêm hoặc toàn bộ cơ thể xấu đi”.

L/M AnTôn Hà Văn Minh

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *