1 Khi Đức Giê-su ra đời tại Bê-lem, miền Giu-đê, thời vua Hê-rô-đê trị vì, có mấy nhà chiêm tinh từ phương Đông đến Giê-ru-sa-lem,2 và hỏi: “Đức Vua dân Do-thái mới sinh, hiện ở đâu? Chúng tôi đã thấy vì sao của Người xuất hiện bên phương Đông, nên chúng tôi đến bái lạy Người.”3 Nghe tin ấy, vua Hê-rô-đê bối rối, và cả thành Giê-ru-sa-lem cũng xôn xao.4 Nhà vua liền triệu tập tất cả các thượng tế và kinh sư trong dân lại, rồi hỏi cho biết Đấng Ki-tô phải sinh ra ở đâu.5 Họ trả lời: “Tại Bê-lem, miền Giu-đê, vì trong sách ngôn sứ, có chép rằng:6 “Phần ngươi, hỡi Bê-lem, miền đất Giu-đa, ngươi đâu phải là thành nhỏ nhất của Giu-đa, vì ngươi là nơi vị lãnh tụ chăn dắt Ít-ra-en dân Ta sẽ ra đời.”7 Bấy giờ vua Hê-rô-đê bí mật vời các nhà chiêm tinh đến, hỏi cặn kẽ về ngày giờ ngôi sao đã xuất hiện.8 Rồi vua phái các vị ấy đi Bê-lem và dặn rằng: “Xin quý ngài đi dò hỏi tường tận về Hài Nhi, và khi đã tìm thấy, xin báo lại cho tôi, để tôi cũng đến bái lạy Người.”9 Nghe nhà vua nói thế, họ ra đi. Bấy giờ ngôi sao họ đã thấy ở phương Đông, lại dẫn đường cho họ đến tận nơi Hài Nhi ở, mới dừng lại.10 Trông thấy ngôi sao, họ mừng rỡ vô cùng.11 Họ vào nhà, thấy Hài Nhi với thân mẫu là bà Ma-ri-a, liền sấp mình thờ lạy Người. Rồi họ mở bảo tráp, lấy vàng, nhũ hương và mộc dược mà dâng tiến.12 Sau đó, họ được báo mộng là đừng trở lại gặp vua Hê-rô-đê nữa, nên đã đi lối khác mà về xứ mình.
SUY NIỆM
“Đức Vua dân Do-thái mới sinh, hiện ở đâu?”
Một câu hỏi vang vọng hơn ngàn năm vẫn luôn mãi là một thách đố cho các tín hữu ngày ngày nay. Quả thật, trong ngày lễ Giáng sinh năm 2023,hai hình ảnh trái ngược tương phản, và qua hai hình ảnh này, thật khó để trả lời ““Đức Vua dân Do-thái mới sinh, hiện ở đâu?”.
Giữa thành phố văn minh, bao nhiêu hang đá được trang hoàng rực rỡ, người ta tấp nập đổ nhau tìm đến, nhưng tiếc quá không phải tìm đến gặp Ngôi Hai giáng thế, nhưng để tìm kiếm cảnh đẹp để check in, một cây thông rực rỡ, một hang đã chói ngời, và bao nhiều sáng kiến được đưa ra để bài trí cảnh hang đá sao cho hấp dẫn, Chúa Gieessu không còn được đặt nằm trong mang mỏ thấp hèn như lời tường thuật của Thánh sử Luca, mà Người được nằm trong chiếc võng êm ái… Ý nghĩa đích thực về Mầu nhiệm Giáng sinh đã bị biến mất giữa một xã hội chỉ quan tâm tới tiêu thụ, và đã bị tục hóa. Đức Thánh cha Phanxico đã thanh thở: “Nguy cơ đánh mất những gì quan trọng trong cuộc sống là rất lớn và nghịch lý là nó gia tăng vào dịp Lễ Giáng sinh – não trạng về Lễ Giáng sinh bị thay đổi – đắm chìm trong chủ nghĩa tiêu dùng vốn làm xói mòn ý nghĩa của dịp đại lễ này. Chủ nghĩa tiêu thụ vào dịp Lễ Giáng Sinh”. Rất khó để đưa ra câu trả lời “Đức Vua dân Do-thái mới sinh, hiện ở đâu?” , giữa những hang đá lộng lẫy với đủ thứ các vật trang trí bên ngoài, và người ta chỉ chú ý tới vẻ lộng lẫy nầy.
Đói nghịch lại là cảnh hoang tàn ở Belem. Cuộc chiến hiện tại đã buộc phải huỷ bỏ những cử hành Giáng Sinh tại thành phố nơi Chúa Giêsu sinh ra. Những cử hành này được chuẩn bị rất cẩn thận cho một lượng lớn kỷ lục khách hành hương, và với Giáng Sinh đang đến… người dân cảm thấy chán nản… Đức Thượng phụ Pierbattista Pizzaballa của Công Giáo Latinh ở Giêrusalem, trong bài lễ Giáng sinh 2023 đã nói: “Không phải thế giới luôn hiếu khách với Chúa Kitô: tin tức cho rằng đức tin Kitô và ý nghĩa Kitô giáo của lễ Giáng Sinh chỉ là một ký ức mờ nhạt trong nền văn hóa thế tục hóa và duy vật ngày nay không phải tin mới. Tuy nhiên, năm nay, ở đây và những nơi khác trên thế giới, tiếng ồn của vũ khí, tiếng khóc của trẻ em, nỗi đau khổ của người tị nạn, tiếng kêu than của người nghèo, nỗi đau buồn của rất nhiều gia đình đang than khóc, dường như làm cho các bài hát của chúng ta mất đi sự hài hòa. Thật khó để vui mừng và lời nói của chúng ta dường như sáo rỗng và trống rỗng”
Vâng, giữa một không gian ảm đạm được dệt lên bởi một xã hội con người quá sống hưởng thụ, ích kỷ, giữa những tảng băng giá lạnh, được đúc nén bởi những con tim vô cảm, không có những nhịp đập yêu thương, giữa cảnh chiến tranh giết hại hàng ngàn trẻ em vô tội ở Palestina, đang vang lên một câu hỏi: “Đức Vua dân Do-thái mới sinh, hiện ở đâu?”. Đức Thượng phụ Pierbattista Pizzaballa cũng đã đặt câu hỏi: “Lễ Giáng Sinh năm nay ở đâu? Chúng ta có thể tìm kiếm Đấng Cứu Rỗi ở đâu? Hài Nhi có thể được sinh ra ở đâu khi dường như không còn chỗ cho Ngài trong thế giới này của chúng ta?”.
Biến cố Ngôi Lời nhập thể, là một biến cố trọng đại, Thiên Chúa đã tỏ lòng xót thương nhân loại. Vâng, khi nhập thể làm người, Đức Kitô đã tỏ cho chúng tình yêu của Thiên Chúa, “một tình yêu đi trước chúng ta và nhờ tình yêu này chúng ta có thể cậy dựa để được gắn bó và xây dựng cuộc sống” (Thông điệp Ánh Sáng Đức tin, số 4). Tình yêu mà Đức Kitô tỏ bày, không chỉ gói gọn trong những cảm xúc chóng qua của con người, nhưng đó là ánh sáng chiếu soi cho nhân loại nhận biết họ được Chua yêu thương, và để bắt đầu một cuộc hành trình yêu thương, có nghĩa là con người được mời gọi từ bỏ việc đề cao cái “tôi”, “từ bỏ việc khép kín trong “cái tôi” riêng lại để đi về phía người khác, để xây dựng một mối liên hệ lâu dài; tình yêu là sự hiệp thông với người mình yêu. Tình yêu đích thực, kết hợp tất cả các yếu tố của con người chúng ta, và trở thành một ánh sáng mới hướng đến một cuộc sống cao cả và sung mãn” (Thông điẹp Ánh Sáng Đức tin, số 27). Tình yêu được Đức Kitô tỏ bày được gọi là chân lý của sự sống, điều mà nhân loại ra sức tìm kiếm. “Chân lý mà chúng ta tìm kiếm đem lại ý nghĩa cho bước đường của chúng ta, soi sáng chúng ta khi chúng ta được tình yêu chạm đến. Ai yêu thì hiểu rằng tình yêu là một kinh nghiệm về chân lý, chính nó mở mắt chúng ta để thấy toàn thể thực tại một cách mới mẻ, trong sự kết hợp với người mình yêu” (Thông điẹp Ánh Sáng Đức tin, số 27). Quả thật, chúng ta chỉ có thể chỉ cho biết Đấng Cứu thế ở đâu khi chúng ta trở về với tình yêu của Ngài, nói như Đức Thượng phụ Pierbattista Pizzaballa: “Trong hoàn cảnh hiện tại, nếu chúng ta muốn tìm thấy niềm vui đích thực của lễ Giáng Sinh và nếu chúng ta muốn gặp Đấng Cứu Thế, chúng ta, toàn thể Giáo hội, phải trở về với Thiên Chúa và tình yêu của Ngài. Chúng ta phải vượt ra ngoài những giải thích mang tính chính trị và xã hội về bạo lực và sự khuất phục người khác. Những hiện tượng này cuối cùng bắt nguồn từ việc quên mất Chúa, tạo ra một hình ảnh sai lệch về khuôn mặt của Ngài và sử dụng mối quan hệ tôn giáo giả tạo và vị lợi với Ngài”.
Ba nhà đạo sĩ Phương Đông đã nhận ra ánh sáng chân lý tình yêu này, và vội vàng lên đường tìm đến, không sợ hãi, không nghi nan, chỗ dẫu trên đường đi, có lúc ánh sáng chỉ đường như biến mất, nhưng các ngài không sờn lòng nản chí, bởi giữa trần gian ô trọc nầy, sự xuất hiện của vị vua yêu thương nhằm đưa nhân loại ra khỏi giá lạnh do bởi thiếu vắng tình yêu, thì quả thật là một tin vui khôn xiết kể, phải tìm cho được để diện kiến, để bái lạy, bởi ba nhà đạo sĩ đã khám phá ánh sáng chiếu toả nưoi ngôi sao lạ, chính là chân lý mà các ông đang ra sức tìm kiếm.
Các ngài là những con người thiện tâm tìm kiếm chân lý, và trên dương gian này trong mọi thời, mọi lúc vẫn có vô vàn con người khao khát chân lý như các ngài, cũng đang trên đường tìm đến với Đấng mang lại sự sống thật. Và trên con đường tìm đến chân lý, họ cũng rơi vào tình trạng bối rối như các nhà đạo sĩ khi xưa, ánh sáng chỉ đường như biến mất chỉ còn lại những mảng tối của sự dối trá, những chủ nghĩa lừa lọc. Nhất là trong thời đại hôm nay, với một chủ trương sống thực dụng, nguòi ta đã chỉ ra rằng, chân lý không ở đâu khác ngoài chính con người, những gì mà con người cảm thấy thoả mãn thì đó là chân lý, đừng tìm kiếm đâu xa. Hậu quả của chủ trương như vậy đã dẫn đưa con người đã đến chỗ huỷ hoại. Huỷ hoại nền tảng gia đình khi cho rằng, hôn nhân chỉ là sự đồng thuận sống chung với nhau giữa hai con người; huỷ hoại sự sống khi chủ trương rằng, người mẹ có quyền tự do cho đứa con được sinh ra hay giết chết nó; huỷ hoại phẩm giá con người, khi khuyến khích tự do tình dục không có bất cứ một rào cản nào…
Đứng trước bóng đêm như thế, đâu là ánh sang để giúp những người thiện tâm tìm thấy chân lý đích thật? Họ đang hỏi chúng ta, những Kitô hữu: “Đức Vua dân Do-thái mới sinh, hiện ở đâu?” Có lẽ, chúng ta cũng bối rối để đưa ra một câu trả lời chuẩn xác, bởi chúng ta hầu như cũg đang bị chi phối bởi bóng tối này, mắt của chúng ta dường như cũng đang bị che lấp bởi chủ trương thực dụng như thế.
Trong đêm Giáng sinh, sau Thánh Lễ đoàn người viếng hang đá, em bé ngước mắt hỏi mẹ nó: Chúa Hài Đồng nằm ở đâu hả mẹ? Quả thật gữa một rừng bóng đèn nhấp nhoá, phủ kín cả hang đá, thằng bé chẳng thấy Chúa đâu cả. Đức Thánh cha Benêđictô XVI cũng đã than thở: người ta đã biến đêm cực thánh trở thành lễ hội giải trí, đã biến cái chính yếu trở thành cái phụ, và những đồ trang trí trở thành điểm nhấn của Đêm Giáng Sinh, và người ta chẳng còn thấy Chúa Hài Đồng đâu cả. Có lẽ Đức tin công giáo của chúng ta, ngày nay, cũng đang bị nhấn chìm dưới những hình thức bên ngoài lộng lẫy trong những dịp tổ chức lễ theo Phung vụ, để rồi nội dung chính yếu của việc tôn thờ cũng bị mất hút.
Mừng lễ Hiển Linh hôm nay, một lần nữa đặt ra cho từng người Kitô hữu chúng ta lời chất vấn: Đức Vua dân Do-thái mới sinh, hiện ở đâu? để rồi, chúng ta có trách nhiệm đưa ra một câu trả lời cho những người đang thiện tâm tìm kiếm chân lý. Và để có được một câu trả lời đúng đắn, đòi hỏi chúng ta phải hoán cải, trở về con đường của Tin Mừng, sống đúng với lương tâm của người công giáo, để chúng ta thực sự trở thành ánh sáng chỉ đường cho nhân loại tìm đến nguồn sống đích thật.
Vâng, việc chiếu soi ánh sáng Tin Mừng Tình yêu được khởi sự từ niềm vui tín thác vào tình thương của Chúa trong đời sống đức tin của chúng ta. Nhà văn Mỹ Helen Keller từng tâm sự: “Tôi đã khóc vì không có giày để đi cho đến khi tôi nhìn thấy một người không có chân để đi giày”. Bên cạnh những nỗi đau con người phải gánh chịu, người ta vẫn có thể nhận ra những điểm tích cực của nó bằng một tâm hồn lạc quan, biết tin tưởng vào những gì đẹp đẽ của cuộc sống, bởi cuộc sống là quà tặng của Thiên Chúa tình yêu. Những Kitô hữu chúng ta hãy chiếu toả ánh sáng của niềm hy vọng vào cuộc này bằng một trái tim đầy ắp yêu thương theo lời mời gọi của Tin Mừng: các con hãy yêu thương nhau, như Thầy đã yêu thương các con. Đó chính là dấu chỉ dẫn đường tới gặp Đức Kitô
Lạy Chúa, ngày lãnh nhận Bí tích Rửa tội, chúng con đã được trao cho ánh sang đức tin được diễn tả qua ánh nến lung linh. Xin cho ngọn nến này luôn cháy sáng mãi trong đời sống Kytô hữu của chúng con, để chúng con có nthể chỉ cho người ta thấy Chúa chính là nguồn mạch của sự sống mà nhân loại đang khao khát. Amen
Bài viết liên quan