LỜI CHÚA: Lc 12, 49-53
49 “Thầy đã đến ném lửa vào mặt đất, và Thầy những ước mong phải chi lửa ấy đã bùng lên!50 Thầy còn một phép rửa phải chịu, và lòng Thầy khắc khoải biết bao cho đến khi việc này hoàn tất!51 “Anh em tưởng rằng Thầy đến để ban hoà bình cho trái đất sao? Thầy bảo cho anh em biết: không phải thế đâu, nhưng là đem sự chia rẽ.52 Vì từ nay, năm người trong cùng một nhà sẽ chia rẽ nhau, ba chống lại hai, hai chống lại ba.53 Họ sẽ chia rẽ nhau: cha chống lại con trai, con trai chống lại cha; mẹ chống lại con gái, con gái chống lại mẹ; mẹ chồng chống lại nàng dâu, nàng dâu chống lại mẹ chồng.”
SUY NIỆM
Cuộc Đối Thoại Giữa Đức Lê-Ô XIV Với Giới Trẻ Trong Buổi Canh Thức Cầu Nguyện Tại Tor Vergata vào chiều ngày 2 tháng 8 năm 2025, Đức thánh cha đã trả lời một trong ba câu hỏi về tình bạn như sau: Thưa Đức Thánh Cha, con tên là Dulce María, 23 tuổi và đến từ Mexico. Con đến với Đức Thánh Cha như một người phát ngôn cho một thực tại mà giới trẻ đang trải nghiệm ở rất nhiều nơi trên thế giới. Thưa Đức Thánh Cha, chúng con là những đứa con của thời đại. Chúng con đang sống trong một nền văn hóa định hình chúng con mà chúng con không hề nhận ra; đó là một nền văn hóa được đánh dấu bởi kỹ thuật, đặc biệt là mạng xã hội. Chúng con thường hào hứng với việc có nhiều bạn bè và tạo dựng những mối quan hệ thân thiết, nhưng đồng thời chúng con cũng ngày càng trải nghiệm những hình thức cô đơn khác nhau. Chúng con gần gũi và kết nối với rất nhiều người, nhưng đó không phải là những mối quan hệ chân thành và lâu dài, mà chỉ là những mối quan hệ phù du và thường là ảo tưởng. Thưa Đức Thánh Cha, câu hỏi của con là: Làm thế nào chúng con có thể tìm thấy tình bạn chân thành và tình yêu đích thực dẫn chúng con đến niềm hy vọng đích thực? Làm thế nào đức tin có thể giúp chúng con xây dựng tương lai?
Các bạn trẻ thân mến, các mối quan hệ giữa con người với nhau, mối quan hệ của chúng ta với người khác là thiết yếu đối với mỗi người chúng ta, bắt đầu từ sự kiện: tất cả nam giới và nữ giới trên thế giới đều được sinh ra là con cái của một ai đó. Cuộc sống của chúng ta bắt đầu bằng một mối dây liên kết, và chính nhờ các mối quan hệ này mà chúng ta trưởng thành. Trong quá trình này, văn hóa đóng một vai trò nền tảng: nó giống như lăng kính mà qua đó chúng ta hiểu bản thân và diễn giải thế giới. Giống như một cuốn từ điển, mỗi nền văn hóa đều chứa đựng cả những từ ngữ cao quý lẫn những từ ngữ thô tục, những giá trị và cả những sai lầm mà chúng ta phải học cách nhận ra. Bằng cách say mê tìm kiếm chân lý, chúng ta không chỉ tiếp nhận một nền văn hóa, mà còn biến đổi nó thông qua những lựa chọn của mình. Thực ra, chân lý là một mối dây liên kết lời nói với sự vật, và tên gọi với khuôn mặt. Ngược lại, dối trá chia rẽ những yếu tố này và dẫn đến sự nhầm lẫn và hiểu lầm.
Ngày nay, trong số rất nhiều kết nối văn hóa đặc trưng cho cuộc sống của chúng ta, internet và mạng xã hội đã trở thành “một cơ hội phi thường cho đối thoại, gặp gỡ và trao đổi giữa con người, cũng như tiếp cận thông tin và kiến thức” (Đức Phanxicô, Christus Vivit, 87). Tuy nhiên, những công cụ này lại gây hiểu lầm khi chúng bị chi phối bởi chủ nghĩa thương mại và những lợi ích làm rạn nứt các mối quan hệ của chúng ta. Về vấn đề này, Đức Giáo Hoàng Phanxicô nhắc lại rằng đôi khi “toàn bộ bộ máy truyền thông, quảng cáo và mạng xã hội có thể được sử dụng để ru ngủ chúng ta, khiến chúng ta nghiện chủ nghĩa tiêu dùng” (Christus Vivit, 105). Chính lúc đó, các mối quan hệ của chúng ta trở nên mơ hồ, bất ổn hoặc không ổn định. Hơn nữa, như các con đã biết, ngày nay có những thuật toán cho chúng ta biết chúng ta nên xem gì, nên nghĩ gì, và nên kết bạn với ai. Và vì vậy, các mối quan hệ của chúng ta trở nên mơ hồ, đôi khi gây lo lắng. Khi một công cụ kiểm soát ai đó, người đó trở thành một công cụ: một món hàng trên thị trường và ngược lại, trở thành một món hàng. Chỉ có những mối quan hệ chân thành và những kết nối ổn định mới có thể xây dựng nên một cuộc sống tốt đẹp.
Hơn bao giờ hết thế giới đang rơi vào một khủng hoảng về các mối tương giao giữa con ngừoi với nhau, một thảm hoạ của sự nghi ngờ càng ngày càng lan rộng, và niềm tin vào nhau hình như đang đứng bên bờ của sự phá sản. Nguyên nhân chính là thế giới càng ngày càng tục hoá và đang ỗ lực tìm cách gạt ra ngoài lề xã hội các Kitô hữu, nhằm tạo ra một “trật tự về thế giới không có Thiên Chúa’’. Việc loại trừ ngừoi Kitô hữu ra ngoài lề xã hội là dấu chỉ biểu lộ một sự sợ hãi, vâng con người ngày nay sợ chân lý, sợ mất cuộc sống đời này.
Sự sợ hãi này đã gây ra một khủng hoảng làm cho cuộc sống nên hỗn loạn. Vâng, cuộc sống hỗn loạn, bất an vì chối bỏ chân lý như Lời Chúa hôm nay đã mạc khải: “Anh em tưởng rằng Thầy đến để ban hoà bình cho trái đất sao? Thầy bảo cho anh em biết: không phải thế đâu, nhưng là đem sự chia rẽ”.
Quả thật, Chúa Kitô đến để mang an bình cho nhân loại, nhưng an bình của Chúa không được hình thành từ sức mạnh của quyền lực trần thế, của tiền bạc, danh vọng, của nhũng đam mê thấp hèn, nhưng sự bình an được đúc nén từ tình yêu, một tình yêu chất chứa lòng thương xót và khoan dung, một tình yêu phục vụ cho sự sống của con người. Vì yêu, Chúa Kitô đã hiến tế chính thân mình để cứu độ con người và nâng con người lên hàng vương đế qua việc thông dự vào sự sống với Người nơi Bí tích Thánh Thể. Việc thông dự này đưa con người đạt tới sự bình an đích thật.
Vì thế, sự “chia rẽ” mà Chúa mang đến, không gì hơn là một cuộc chiến đấu giữa sự thiện và sự ác, giữa bóng tối và ánh sáng, giữa con cái của Thiên Chúa và con cái của thế gian. Bước theo Chúa Kitô cũng có nghĩa là đối diện với sự bách hại của thế gian, vì thế gian yêu thích bóng tối. Khi ngọn lủa mà Chúa ném vào trần gian bừng cháy, con cái của thế gian sẽ tìm cách chống lại, bởi ngọn lửa của Chúa là ngọn lửa của tình yêu, của sự công chính. Ngọn lủa thanh luyện hầu loại trừ sự gian tà, tham lam ích kỷ ra khỏi lòng dạ con người, giúp họ tìm lại đường ngay nẻo chính, con đường yêu thương kiến tạo an bình hạnh phúc.
Do đó, Lời Chúa hôm nay nhắc nhở chúng ta, những Kitô hữu, khi theo Chúa chúng ta phải chấp nhận bước vào cuộc chiến sự công chính và gian tà. Chúng ta không thẻ chấp nhận một lối sống thoả hiệp với thế gian, được Đức Benêđictô XVI gọi là một lối sống chấp nhận tương đối hoá chân lý, tương đối hoá tôn giáo: đạo nào cũng tốt. Khi chấp nhận như thế, cũng có nghĩa là chúng ta đang chối từ Chúa Kitô, Đấng được Cha sai đến, để mạc khải cho chúng ta biết rằng, ngoài Thiên Chúa không ai có thể mang lại sự sống và hạnh phúc đích thật cho chúng ta. Bởi chủ nghĩa tương đối loại trừ một nền luân lý tuyệt đối, điều này cũng có nghĩa chủ nghĩa tương đối không chấp nhận giáo lý mạc khải của Chúa Kitô, một giáo lý đề ra một nền luân lý tuyệt đối mà nguồn gốc và sự bảo đảm của nó là chính Thiên Chúa.
Đây là nguồn gốc đưa tới sự khủng hoảng đức tin trầm trọng, từ đó tạo ra bao nhiêu mâu thuẫn trong xã hội. Với sự khủng hoảng đức tin này, hình thành một lối sống đề cao tự do cá nhân nhất là tự do luân lý, chẳng hạn tự do quan hệ nam nữ, tự do sống chung, tự do phá thai; luật cạnh tranh kinh tế phi đạo đức được hợp pháp hoá, chẳng hạn gian dối, lừa, ép giá, khống giá… bất chấp hậu quả về công bằng, về sức khoẻ, về luân thường đạo lý. Bị ảnh hưởng bởi chủ trương tương đối hoá luân lý này, người kitô hữu dường như đang loại dần đức tin ra khỏi cuộc sống, và từ đó mọi suy nghĩ và hành động của kitô hữu không còn là chứng nhân của Tin Mừng.
Để tìm lại trật tự của cuộc sống, và củng cố đức tin không gì hơn chúng ta hãy để cho “lửa” của Chúa thiêu đốt. Đó là lửa được tuôn chảy từ một tình yêu khôn tả của Thiên Chúa, Đấng chỉ mong muốn con người đạt tới sự toàn thiện. Ngọn lửa của Chúa tiêu rụi những đam mê khoái cảm của con người, loại trừ tính kiêu căng ngông cuồng, thiêu rụi sự vô cảm, để rồi từ ngọn lửa này Chúa kiến tạo lại thế giói an bình và hạnh phúc. Vì thế, hơn bao giờ hết “chúng ta cần được ngọn lửa của Ðức Giêsu chạm đến, cần được Ngài làm bừng sáng lên những sức mạnh tiềm ẩn nơi ta, để chúng ta trở thành ánh lửa cho thế giới. Nhờ đó cho thế giới nên ấm áp hơn vì con người biết sống cho Thiên Chúa và cho nhau”.
Lạy Chúa, xin dạy chúng con kiên vững trong đức tin, và can đảm chống lại những gì không thích hợp với Tin Mừng của Chúa. Đừng để chúng con nhát đảm sống thoả hiệp với thế gian, nhưng can đảm làm chứng cho chân lý, mặc dầu việc làm chứng đó sẽ gây ra cho chúng con biết bao mất mát và khổ đau. Xin cho chúng con luôn xác tín rằng, chỉ có Chúa là niềm hy vọng duy nhất của chúng con. Amen

Bài viết liên quan